Bir güncelleme sonrası açılmayan site, silinen bir sayfa ya da kötü amaçlı bir saldırı. Bunların hepsinde sizi kurtaracak tek şey çalışan bir yedektir. Pek çok site sahibi yedeği olduğunu düşünür, ama ihtiyaç anında yedeğin eksik, eski ya da açılmaz olduğunu fark eder. Bu rehberde doğru yedeğin neleri kapsadığını, hangi yöntemle alınacağını ve en önemlisi nasıl geri yükleneceğini anlatıyoruz.
Kısaca: Bir WordPress yedeği iki parçadan oluşur: dosyalar ve veritabanı. Yedeği düzenli alın, en az bir kopyasını sunucu dışında saklayın ve arada bir geri yüklemeyi deneyin. Denenmemiş yedek, işe yarayıp yaramayacağı bilinmeyen yedektir.
Bir WordPress yedeği neleri içermeli?
WordPress sitesi iki ayrı yerde yaşar. Birini almadan diğeriyle siteyi geri getiremezsiniz.
| Parça | İçinde ne var? | Nerede? |
|---|---|---|
| Veritabanı | Yazılar, sayfalar, ayarlar, kullanıcılar, siparişler, yorumlar | MySQL veya MariaDB sunucusu |
| wp-content klasörü | Tema, eklentiler ve yüklenen görseller (uploads) | Sunucudaki site dizini |
| wp-config.php | Veritabanı bağlantı bilgileri ve site ayarları | Sitenin kök dizini |
| .htaccess | Kalıcı bağlantı ve yönlendirme kuralları (Apache ve LiteSpeed) | Sitenin kök dizini |
WordPress’in çekirdek dosyaları her zaman yeniden indirilebilir; ancak tam bir dosya yedeği almak geri yüklemeyi basitleştirir.
Ne sıklıkla yedek almalısınız?
Kural basit: Kaybetmeye razı olacağınız süre, yedekleme aralığınızdır. Sitenin ne kadar sık değiştiğine göre karar verin:
- Nadiren güncellenen kurumsal site: Haftalık yedek ve her değişiklikten önce elle yedek
- Düzenli yazı yayımlanan blog veya haber sitesi: Günlük veritabanı yedeği
- Sipariş alan e-ticaret sitesi: Günlük ya da daha sık veritabanı yedeği; siparişler en değerli veridir
- Her durumda: Tema, eklenti veya WordPress güncellemesinden hemen önce
Yedekleri nerede saklamalı?
Yalnızca aynı sunucuda duran yedek, sunucu kaynaklı bir sorunda sitenizle birlikte kaybolabilir. Yaygın olarak önerilen 3-2-1 kuralı bu riski azaltır: verinin en az üç kopyası, en az iki farklı ortamda ve bunlardan biri farklı bir konumda olsun. Pratikte bu; sunucudaki yedek, bir bulut depolama hesabı ve bilgisayarınızdaki bir kopya anlamına gelebilir.
Yedek alma yöntemleri
1. Hosting panelinden
cPanel, Plesk veya benzeri panellerin çoğunda yedekleme bölümü bulunur. Bazı firmalar otomatik günlük yedek sunar. Hosting firmanıza yedeklerin ne kadar süre tutulduğunu, nerede saklandığını ve geri yüklemeyi sizin mi yapacağınızı yoksa destek talebiyle mi yapılacağını sorun.
2. Yedekleme eklentisiyle
Yedekleme eklentileri dosyaları ve veritabanını tek pakette toplar, zamanlama yapar ve yedeği bulut depolamaya gönderebilir. Seçerken düzenli güncellenen, geri yükleme özelliği de olan bir eklenti tercih edin.
3. Elle (FTP ve phpMyAdmin)
- FTP programı veya hosting dosya yöneticisi ile sitenin kök dizinini bilgisayarınıza indirin ya da panelden sıkıştırıp indirin.
- Hosting panelinden phpMyAdmin’i açın ve sitenin veritabanını seçin.
- Dışa Aktar sekmesinde hızlı yöntem ve SQL biçimiyle dışa aktarın.
- İki dosyayı tarih içeren bir adla aynı klasörde saklayın.
| Yöntem | Kolaylık | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Hosting paneli | Kolay, çoğu zaman otomatik | Saklama süresi ve konumu firmaya bağlı |
| Eklenti | Kolay, zamanlanabilir | Büyük sitelerde zaman aşımı olabilir; yedeği sunucu dışına gönderin |
| Elle | Teknik bilgi ister | Düzenli yapılması kolayca unutulur |
Veritabanı adını bilmiyorsanız wp-config.php dosyasındaki DB_NAME satırına bakın. Aynı hesapta birden fazla site varsa yanlış veritabanını yedeklemek sık yapılan bir hatadır.
Geri yükleme adımları
Eklenti veya hosting paneli kullanıyorsanız geri yükleme çoğunlukla tek bir düğmeyle yapılır. Elle geri yükleme ise şu sırayı izler:
- Mevcut bozuk sitenin de bir kopyasını alın; geri yükleme beklendiği gibi gitmezse dönebilmeniz için.
- phpMyAdmin’de veritabanını seçin, mevcut tabloları kaldırın ve İçe Aktar sekmesinden yedek SQL dosyasını yükleyin.
- Site dosyalarını FTP veya dosya yöneticisi ile yedekteki halleriyle değiştirin.
- wp-config.php içindeki veritabanı bilgilerinin doğru olduğunu kontrol edin.
- Önbelleği temizleyin ve siteyi gizli pencerede açarak kontrol edin.
- Ayarlar > Kalıcı bağlantılar sayfasını açıp bir kez Değişiklikleri kaydet’e basın; bu, bağlantı kurallarını yeniler.
Siteyi farklı bir alan adına taşıyorsanız veritabanındaki adreslerin de değiştirilmesi gerekir. Bu işlem doğrudan metin değiştirmeyle yapılırsa bazı ayarlar bozulabilir; serileştirilmiş veriyi destekleyen bir taşıma aracı kullanın.
E-ticaret sitelerinde ayrıca dikkat edin: Yedekten geri yükleme yaptığınızda, yedeğin alındığı andan sonra gelen siparişler veritabanından silinir. Geri yüklemeden önce son siparişleri panelden not alın veya dışa aktarın; mümkünse işlem süresince siteyi bakım moduna alın.
Yedeğinizi test edin
Yedeği almak işin yarısıdır. Birkaç ayda bir, yedeği bir test ortamına (staging) ya da yerel bilgisayarınıza geri yükleyerek gerçekten açıldığını kontrol edin. Böylece ihtiyaç anında sürprizle karşılaşmazsınız.
Test sırasında yalnızca ana sayfaya bakmayın; görsellerin yüklendiğini, formların çalıştığını ve e-ticaret sitesiyseniz son siparişlerin göründüğünü kontrol edin. Her yedeğin hangi tarihte alındığını ve neleri içerdiğini kısa bir notla kaydetmek de ileride işinizi kolaylaştırır.
Yedekleme düzeninizin ve sitenizin genel sağlığının bir uzman gözüyle kontrol edilmesini isterseniz WP Denizi’nin bakım hizmeti hata denetimi raporuyla birlikte sunulur.
Sık sorulan sorular
Hosting firmam yedek alıyor, yine de almalı mıyım?
Evet. Hosting yedekleri sınırlı süre tutulabilir ve aynı altyapıda durabilir. Kendi kontrolünüzde, sunucu dışında bir kopya bulundurun.
Yalnızca veritabanı yedeği yeterli mi?
Hayır. Görseller, tema ve eklentiler dosyalarda durur. Sık değişen veritabanını daha sık, dosyaları daha seyrek yedekleyebilirsiniz ama ikisi de gerekir.
Yedek dosyaları ne kadar süre saklanmalı?
Birkaç farklı tarihten yedek tutmak iyidir. Bir sorun geç fark edilirse en son yedek de etkilenmiş olabilir.
Yedekler kişisel veri içerir mi?
Evet. Kullanıcı, sipariş ve form verileri yedekte de bulunur; yedekleri şifreli ve erişimi sınırlı bir yerde saklayın.
Sitenizin bakımını ve kontrolünü uzmana bırakmak isterseniz hizmetler sayfamıza göz atın.