WordPress’in en güçlü yanlarından biri eklenti ekosistemi. Neredeyse her ihtiyaç için bir eklenti bulabilirsiniz. Sorun da tam burada başlıyor: Her küçük ihtiyaç için ayrı eklenti kurulan siteler zamanla yavaşlıyor, güncellemelerde çakışmalar çıkıyor ve güvenlik riski büyüyor. Bu rehberde bir eklentiyi kurmadan önce nasıl değerlendireceğinizi ve mevcut eklentilerinizi nasıl sadeleştireceğinizi anlatıyoruz.
Kısaca: Eklenti sayısından çok eklentinin kalitesi önemlidir. Kurmadan önce güncelleme tarihine, destek forumuna ve geliştiricisine bakın; tek bir küçük iş için ağır bir eklenti kurmayın. Kullanmadığınız eklentileri devre dışı bırakmakla yetinmeyin, silin.
Eklenti sayısı mı, eklenti kalitesi mi?
Sık duyulan bir soru şudur: Kaç eklenti fazladır? Bunun kesin bir sayısı yoktur. İyi yazılmış on eklenti, kötü yazılmış tek bir eklentiden daha az sorun çıkarabilir. Yine de her eklenti üç şey getirir:
- Performans yükü: Sayfa yüklenirken çalışan ek kod, ek CSS ve JavaScript dosyaları.
- Bakım sorumluluğu: Her eklentinin güncellemesini takip etmeniz gerekir.
- Güvenlik yüzeyi: Güncellenmeyen eklentiler, WordPress sitelerinde en yaygın güvenlik sorunu kaynaklarındandır.
Bu yüzden doğru soru şu olmalı: Bu eklenti, getirdiği yüke değecek bir iş yapıyor mu?
Kurmadan önce 6 kontrol
wordpress.org eklenti dizinindeki her eklenti sayfasında, karar vermenizi kolaylaştıracak bilgiler bulunur:
| Kontrol | Nereye bakılır? | Neye dikkat edilir? |
|---|---|---|
| Son güncelleme | Eklenti sayfasının yan bilgisi | Uzun süredir güncellenmemişse dikkat |
| Test edildiği sürüm | Eklenti sayfası | Güncel WordPress sürümüne yakın mı? |
| Aktif kurulum | Eklenti sayfası | Yaygın kullanım tek başına kalite göstermez ama terk edilmediğine işarettir |
| Destek forumu | Destek sekmesi | Sorular yanıtlanıyor mu, çözümler geliyor mu? |
| Değerlendirmeler | Değerlendirmeler sekmesi | Olumsuz yorumların konusu sizi ilgilendiriyor mu? |
| Geliştirici | Geliştirici profili | Başka eklentileri var mı, düzenli çalışıyor mu? |
Bu bilgilerin yanında eklentinin sizden ne istediğine de bakın. Kurulumdan sonra harici bir hesaba bağlanmanızı ya da ziyaretçi verisini başka bir sunucuya göndermeyi gerektiriyorsa bunun nedenini sorgulayın. Ziyaretçi verisi yurt dışındaki bir hizmete aktarılıyorsa bu durum KVKK açısından da ayrıca değerlendirilmelidir.
Ücretli eklentileri yalnızca geliştiricisinin kendi sitesinden ya da yetkili satıcıdan alın. İzinsiz dağıtılan kopyalar güncelleme almaz ve zararlı kod içerebilir.
Eklenti yerine başka bir çözüm var mı?
Eklenti kurmadan önce ihtiyacın başka bir yoldan karşılanıp karşılanamayacağını düşünün:
- Blok editör: Sütun, buton, akordeon (Ayrıntılar bloğu), galeri gibi düzenler artık çekirdekte var. Bunun için sayfa oluşturucuya gerek kalmayabilir.
- Tema özellikleri: İşinize uygun hazırlanmış bir tema, iletişim balonu, menü veya randevu gibi özellikleri zaten içeriyor olabilir.
- Hosting paneli: Yedekleme, SSL ve önbellek gibi işler birçok hosting firmasında panelden yapılabilir.
- Tek iş yapan küçük eklentiler: Yalnızca WhatsApp butonu için çok amaçlı ağır bir eklenti yerine o işe odaklanan hafif bir çözüm seçin.
Son maddeye bir örnek: WP Denizi’nin Chat Deck eklentisi yalnızca WhatsApp ve telefon iletişim balonu işini yapar ve yaklaşık 4 KB boyutundadır. Tek bir ihtiyaç için büyük bir eklenti paketi kurmak yerine bu tür odaklı çözümler siteyi hafif tutar.
Çoğu işletme sitesinin gerçekten ihtiyaç duyduğu eklentiler
- Yedekleme: Hosting firmanız düzenli ve sunucu dışı yedek sunmuyorsa.
- Güvenlik: Giriş denemelerini sınırlayan ve iki adımlı doğrulama sağlayan bir çözüm.
- Form: İletişim veya teklif formu; KVKK onay kutusu ekleyebilmeniz gerekir.
- SEO: Başlık, meta açıklama ve site haritası yönetimi için.
- Önbellek: Sunucunuza uygun bir önbellek eklentisi; örneğin LiteSpeed sunucularda LiteSpeed Cache.
- E-ticaret yapıyorsanız: WooCommerce ve ödeme altyapınızın eklentisi.
Bu listenin dışında kalan her eklenti için kendinize sorun: Bu özellik olmadan ziyaretçi ya da ben ne kaybederim? Yanıt net değilse eklentiyi kurmayı ertelemek çoğu zaman doğru karardır. İhtiyaç gerçekten doğduğunda kurmak, baştan kurup unutmaktan daha az risk taşır.
Mevcut eklentileri sadeleştirmek
- Sitenin tam yedeğini alın.
- Eklentiler sayfasındaki listeyi çıkarın ve her birinin ne iş yaptığını yanına yazın.
- Aynı işi yapan iki eklenti varsa birini seçin.
- Ne iş yaptığını bilmediğiniz eklentiyi önce devre dışı bırakın, siteyi kontrol edin.
- Sorun çıkmazsa eklentiyi silin. Devre dışı eklentiler de güvenlik açığı taşıyabilir.
- Araçlar > Site Sağlığı ekranından kalan uyarıları kontrol edin.
Bu çalışmayı yılda bir veya iki kez tekrarlamak iyi bir alışkanlıktır. Zamanla bazı eklentilerin işini tema ya da WordPress çekirdeği üstlenir; bir zamanlar eklenti gerektiren bazı düzen özelliklerini artık blok editör karşılıyor. Hazırladığınız eklenti listesini saklarsanız bir sorun çıktığında hangi eklentinin ne iş yaptığını hızla hatırlarsınız.
Eklentinin siteyi yavaşlatıp yavaşlatmadığını anlamak
Basit bir yöntem: Eklentiyi kurmadan önce ve kurduktan sonra aynı sayfayı PageSpeed Insights ile birkaç kez test edin. Ölçümler her seferinde biraz değişebileceği için tek bir sonuca değil, ortalamaya bakın. Belirgin bir düşüş varsa eklentinin hangi sayfalarda dosya yüklediğini kontrol edin; birçok eklenti, yalnızca kullanıldığı sayfada çalışacak şekilde ayarlanabilir. Tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ sekmesi de sayfada hangi dosyaların yüklendiğini ve bunların hangi eklentinin klasöründen geldiğini gösterir.
Sık sorulan sorular
Kaç eklenti kurmak güvenlidir?
Kesin bir sayı yoktur. Önemli olan her eklentinin güncel, güvenilir ve gerçekten gerekli olmasıdır.
Devre dışı eklentiyi silmeli miyim?
Kullanmayacaksanız evet. Devre dışı eklentilerin dosyaları sunucuda kalır ve güncellenmezse risk oluşturabilir.
Eklenti silince ayarları da silinir mi?
Eklentiye bağlıdır. Bazı eklentiler veritabanında ayar bırakır; bazılarının ayarlarında silme sırasında veriyi temizleme seçeneği bulunur.
Otomatik güncellemeyi açmalı mıyım?
Güvenilir, sık güncellenen eklentiler için açılabilir. Siteniz için kritik eklentilerde ise güncellemeyi yedek aldıktan sonra elle yapmak daha kontrollüdür.
Eklentilerinizi sadeleştirip sitenizin genel durumunu kontrol ettirmek isterseniz bakım hizmetimizi inceleyebilirsiniz.