WordPress’te bir temanın başlığını ya da alt bilgisini değiştirmek uzun yıllar boyunca ya özelleştirici menüsündeki sınırlı seçeneklere ya da kod düzenlemeye bağlıydı. Blok temalar bu durumu değiştirdi. Artık sitenin neredeyse her parçası, yazı editöründe kullandığınız bloklarla düzenlenebiliyor. Bu yazıda blok temanın ne olduğunu, Site Düzenleyici’nin nasıl kullanıldığını ve geçiş yaparken nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Kısaca: Blok tema, sitenin tamamını (başlık, alt bilgi, şablonlar, renkler, yazı tipleri) bloklarla düzenlemenizi sağlayan tema türüdür. Bu yaklaşıma tam site düzenleme (FSE) denir. Düzenlemeler Görünüm > Düzenleyici ekranından yapılır.
Blok tema ve FSE ne demek?
WordPress’in içerik editörü blok mantığıyla çalışır: paragraf, başlık, görsel, buton gibi her öğe ayrı bir bloktur. Tam site düzenleme (Full Site Editing, kısaca FSE) bu mantığı yalnızca yazı içeriğine değil, sitenin tüm tasarımına uygular. WordPress 5.9 ile çekirdeğe eklenen Site Düzenleyici, bu düzenlemenin yapıldığı ekrandır.
Blok tema da bu yapıya göre hazırlanmış temadır. Şablonları PHP dosyaları yerine blok işaretlemesiyle yazılır; renk, yazı tipi ve boşluk ayarları ise theme.json adlı bir yapılandırma dosyasında tutulur.
Klasik tema ile blok tema arasındaki farklar
| Konu | Klasik tema | Blok tema |
|---|---|---|
| Başlık ve alt bilgi | Tema ayarları veya kod ile | Site Düzenleyici’de bloklarla |
| Sayfa şablonları | PHP dosyaları | Blok şablonları, panelden düzenlenebilir |
| Renk ve yazı tipi | Özelleştirici veya tema paneli | Stiller paneli (theme.json tabanlı) |
| Bileşenler (widget) | Bileşen alanları | Bileşen yerine bloklar ve şablon parçaları |
| Menüler | Görünüm > Menüler | Gezinme bloğu |
| Hazır bölümler | Temaya özel kısa kodlar | Desenler (patterns) |
Site Düzenleyici’nin temel bölümleri
Görünüm > Düzenleyici menüsüne girdiğinizde karşınıza birkaç ana bölüm çıkar. Hepsini bir anda öğrenmeniz gerekmez; işletme sitelerinde en çok kullanılanlar şunlardır:
- Gezinme: Menülerinizi yönettiğiniz bölüm. Sayfa ekleyip çıkarabilir, sıralamayı değiştirebilirsiniz.
- Stiller: Sitenin genel renk paletini, yazı tiplerini ve boşluklarını tek yerden ayarlar. Burada yaptığınız değişiklik tüm sayfalara yansır.
- Sayfalar: Mevcut sayfalarınızı tasarımla birlikte görüp düzenleyebilirsiniz.
- Şablonlar: Ana sayfa, tekil yazı, arşiv, 404 gibi sayfa türlerinin düzenini belirler.
- Desenler: Hazır bölüm tasarımlarıdır. Başlık ve alt bilgi gibi şablon parçaları da burada yer alır.
Stiller ile renk ve yazı tipini değiştirmek
- Görünüm > Düzenleyici > Stiller bölümünü açın.
- Temanın sunduğu hazır stil çeşitlerinden birini seçin ya da Renkler bölümünden kendi paletinizi düzenleyin.
- Tipografi bölümünden metin ve başlık yazı tiplerini seçin; Türkçe karakterleri düzgün gösterdiklerinden emin olun.
- Değişikliği birkaç farklı sayfada önizleyin ve kaydedin.
Bir blokta özel olarak renk seçtiyseniz o blok, Stiller panelindeki genel ayardan etkilenmez ve kendi rengini korur. Tutarlı bir görünüm için renkleri mümkün olduğunca tek tek bloklardan değil, Stiller panelinden yönetin.
Adım adım: Başlık alanını düzenlemek
Örneğin sitenizin başlığına bir telefon numarası ve randevu butonu eklemek istiyorsunuz. Blok temada bu iş için kod gerekmez:
- Görünüm > Düzenleyici > Desenler bölümünden Başlık şablon parçasını açın.
- Düzenleme ekranında, mevcut gezinme bloğunun yanına tıklayıp + simgesiyle yeni blok ekleyin.
- Paragraf bloğuyla telefon numaranızı, Butonlar bloğuyla randevu butonunu ekleyin.
- Butonun bağlantısını randevu ya da iletişim sayfanıza verin.
- Sağ üstteki önizleme ile mobil görünümü kontrol edin, ardından Kaydet’e basın.
Başlık bir şablon parçası olduğu için yaptığınız değişiklik, bu parçayı kullanan tüm sayfalarda aynı anda görünür.
Stiller panelinde büyük bir değişiklik yapmadan önce mevcut durumu not alın. Düzenleyici’deki Revizyonlar seçeneği önceki stil kayıtlarına dönmenizi sağlar; yine de büyük değişikliklerden önce site yedeği almak en güvenli yoldur.
Blok temanın işletmeler için artıları ve dikkat edilecekler
Artıları
- Küçük tasarım değişiklikleri için geliştiriciye bağımlılık azalır.
- Sayfa oluşturucu eklentisine ihtiyaç duymadan esnek sayfalar hazırlanabilir; bu da eklenti sayısını düşük tutar.
- Tasarım ayarları tek yerden yönetildiği için site genelinde tutarlılık sağlamak kolaylaşır.
Dikkat edilecekler
- Bileşen alanlarına ya da özelleştiriciye dayanan bazı eski eklentiler blok temalarda beklendiği gibi görünmeyebilir.
- Şablon üzerinde yapılan değişiklikler tüm siteyi etkiler; denemeyi kopya bir şablonda yapmak daha güvenlidir.
- Her blok tema aynı esneklikte değildir. Temanın hazır desen ve stil seçenekleri, işinizi ne kadar kolaylaştıracağını belirler.
WP Denizi’nin Rota temaları blok tema yapısında hazırlanmıştır; tek tıkla kurulan hazır konseptlerle başlayıp Site Düzenleyici üzerinden kendi renk ve içeriklerinize uyarlayabilirsiniz.
Klasik temadan blok temaya geçerken
- Sitenin tam yedeğini alın.
- Mümkünse geçişi bir test kopyasında (staging) deneyin.
- Bileşen alanlarında ne olduğunu listeleyin; bunları blok temada şablon parçalarına taşımanız gerekecek.
- Menülerinizi Gezinme bloğunda yeniden kontrol edin.
- Kısa kod kullanan sayfaları gözden geçirin; eski temaya ait kısa kodlar yeni temada çalışmaz.
Geçiş, siteyi toparlamak için de iyi bir fırsattır. Kullanılmayan sayfaları, işe yaramayan eklentileri ve dağınık menüleri bu sırada temizlerseniz yeni temaya hem daha sade hem de daha hızlı bir yapıyla geçersiniz.
Sık sorulan sorular
Blok tema kullanmak için kod bilmem gerekir mi?
Hayır. Başlık, alt bilgi, renk ve şablon düzenlemeleri Site Düzenleyici’de bloklarla yapılır. Kod yalnızca çok özel ihtiyaçlarda gerekir.
Temamın blok tema olup olmadığını nasıl anlarım?
Görünüm menüsünde Düzenleyici seçeneği görünüyorsa ve Özelleştir ile Bileşenler seçenekleri yoksa büyük ihtimalle blok tema kullanıyorsunuz.
Blok temaya geçince içeriklerim kaybolur mu?
Yazı ve sayfa içerikleri veritabanında durduğu için kaybolmaz. Ancak eski temaya özel kısa kodlar ve bileşen alanları yeniden düzenlenmelidir.
Sayfa oluşturucu eklentisine hâlâ ihtiyacım var mı?
Çoğu işletme sitesi için blok editör ve desenler yeterlidir. Mevcut sitenizde yoğun biçimde kullanıyorsanız geçişi planlı yapmanız gerekir.
Blok tema tabanlı hazır konseptleri incelemek için canlı demolara göz atabilirsiniz.