
“Siteniz yavaş” demek kolay, ama neyin yavaş olduğunu söylemek zordur. Sayfa geç mi açılıyor, düğmeye basınca mı takılıyor, yoksa içerik yüklenirken sağa sola mı kayıyor? Google’ın Core Web Vitals ölçüleri bu üç sorunu ayrı ayrı ölçer. Bu yazıda her ölçünün ne anlattığını, hangi değerlerin iyi sayıldığını ve WordPress sitenizde neleri kontrol etmeniz gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.
Kısaca: Core Web Vitals üç ölçüden oluşur: LCP yüklenme hızını, INP etkileşime tepki süresini, CLS görsel kararlılığı ölçer. INP, Mart 2024’te FID’in yerini aldı. Değerlendirme gerçek ziyaretçi verisine dayanır ve mobil ile masaüstü ayrı ölçülür.
Üç ölçü ve eşik değerleri
Google her ölçü için “iyi”, “iyileştirilmesi gerekiyor” ve “kötü” aralıkları tanımlar. Bir sayfanın iyi sayılması için, ziyaretlerin en az yüzde 75’inde değerin “iyi” aralıkta olması beklenir.
| Ölçü | Neyi ölçer? | İyi | Kötü |
|---|---|---|---|
| LCP (Largest Contentful Paint) | Ekrandaki en büyük içeriğin (genellikle ana görsel veya başlık) görünme süresi | 2,5 saniye veya altı | 4 saniyenin üstü |
| INP (Interaction to Next Paint) | Tıklama, dokunma veya tuşa basmadan sonra sayfanın görsel olarak tepki vermesi | 200 milisaniye veya altı | 500 milisaniyenin üstü |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | Yükleme sırasında içeriğin beklenmedik kayması | 0,1 veya altı | 0,25’in üstü |
FID (First Input Delay) artık Core Web Vitals’ın parçası değil. Eski bir rehberde veya raporda FID görürseniz bilginin güncel olmadığını bilin; yerini Mart 2024’te INP aldı.
Saha verisi ve laboratuvar verisi farkı
Saha verisi, sitenizi gerçek Chrome kullanıcılarının deneyiminden toplanan veridir (Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu). Google’ın değerlendirmesi bu veriye dayanır. Laboratuvar verisi ise bir aracın sayfanızı belirli koşullarda bir kez yükleyerek yaptığı ölçümdür; sorun bulmak için kullanışlıdır ama gerçek deneyimi birebir yansıtmaz.
- PageSpeed Insights: Hem saha verisini (yeterli trafik varsa) hem laboratuvar ölçümünü bir arada gösterir.
- Search Console > Core Web Vitals raporu: Sitenizdeki benzer sayfaları gruplar halinde, saha verisine göre listeler.
- Chrome Geliştirici Araçları: Performans sekmesiyle hangi kodun gecikmeye yol açtığını ayrıntılı inceleyebilirsiniz.
Az ziyaret alan yeni sitelerde saha verisi oluşmayabilir. Bu durumda laboratuvar ölçümleriyle sorunları bulup düzeltmek, veri oluştuğunda iyi bir başlangıç sağlar. Ölçüm araçları ve eşiklerle ilgili ayrıntılara Google Search Central belgelerinden ulaşabilirsiniz.
LCP: Sayfa neden geç görünüyor?
LCP öğesi çoğu sitede ana banner görseli, ürün fotoğrafı veya büyük bir başlıktır. Gecikmenin nedenleri genellikle şunlardır:
- Yavaş sunucu yanıtı: Önbellek kullanılmıyor veya hosting yetersiz. Sayfa önbelleği bu süreyi belirgin biçimde kısaltır.
- Büyük görsel: Ana görsel gereğinden büyük boyutta veya sıkıştırılmamış. Doğru boyut ve WebP gibi modern biçimler yardımcı olur.
- Geç yüklenen ana görsel: Ekranın üstündeki görsele geç yükleme (lazy load) uygulanmış. Bu görsel hemen yüklenmelidir.
- Engelleyen dosyalar: Çok sayıda CSS, JavaScript ve dış kaynaklı yazı tipi sayfanın çizilmesini geciktiriyor.
INP: Tıklayınca neden takılıyor?
INP, ziyaretçinin sayfa boyunca yaptığı etkileşimlere sayfanın ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçer. Sorun neredeyse her zaman tarayıcıyı meşgul eden JavaScript’tir.
- Gereksiz eklentileri kaldırın; özellikle her sayfaya script ekleyen kaydırıcı, sayaç ve açılır pencere eklentilerini gözden geçirin.
- Üçüncü taraf kodları (sohbet araçları, reklam ve izleme kodları) azaltın veya geciktirerek yükleyin.
- Sayfa oluşturucu ile yapılmış ağır sayfalarda öğe sayısını azaltın.
- Mobil cihazlarda test edin; INP sorunları güçlü bilgisayarlarda çoğu zaman fark edilmez.
İletişim balonu gibi küçük araçlar seçerken hafif olanları tercih etmek bu açıdan fark yaratır; örneğin WP Denizi’nin Chat Deck eklentisi yaklaşık 4 KB boyutundadır.
CLS: İçerik neden kayıyor?
Okumaya başladığınız metnin bir anda aşağı kayması veya tıklamak üzere olduğunuz düğmenin yer değiştirmesi CLS sorunudur.
| Neden | Çözüm |
|---|---|
| Boyutu belirtilmemiş görsel ve videolar | Genişlik ve yükseklik değerlerini verin veya en-boy oranı tanımlayın |
| Sonradan yüklenen reklam ve gömülü içerikler | Bu alanlar için önceden sabit yer ayırın |
| Üstte beliren duyuru ve çerez çubukları | İçeriği itmek yerine sayfanın üzerine sabit konumlandırın |
| Yazı tipi değişirken metnin kayması | Yazı tiplerini yerel olarak barındırın ve font-display ayarını kullanın |
Nereden başlamalı?
- Search Console’daki Core Web Vitals raporunda mobil sonuçlara bakın ve “kötü” grubundaki sayfa türlerini not edin.
- Bu gruplardan bir örnek sayfayı PageSpeed Insights ile test edin ve hangi ölçünün sorunlu olduğunu belirleyin.
- Sorunlu ölçüye göre yukarıdaki nedenleri sırayla kontrol edin; en büyük etkiyi genellikle önbellek ve görseller sağlar.
- Düzeltmeyi yaptıktan sonra raporda “Düzeltmeyi doğrula” seçeneğini kullanın; doğrulama gerçek kullanıcı verisiyle yapıldığı için birkaç hafta sürebilir.
Sıralamaya etkisi ne kadar?
Google, Core Web Vitals’ı sayfa deneyimini değerlendiren sinyaller arasında kullanır. Ancak alakalı ve faydalı içerik çok daha belirleyicidir; mükemmel puanlar zayıf içeriği öne taşımaz. Asıl kazanç ziyaretçi tarafındadır: hızlı ve kararlı bir sayfa daha rahat gezilir ve daha az terk edilir.
Sık sorulan sorular
PageSpeed puanım 100 olmazsa sorun mu?
Hayır. Laboratuvar puanı bir yol göstericidir. Asıl önemli olan gerçek kullanıcı verisinde üç ölçünün “iyi” aralıkta olmasıdır.
Mobil ve masaüstü sonuçları neden farklı?
Mobil cihazlar daha yavaş işlemci ve bağlantıyla ölçülür. Google iki cihaz türünü ayrı değerlendirir; mobili öncelikli düşünün.
Search Console raporum boş, neden?
Saha verisi oluşması için sayfaların yeterli sayıda gerçek ziyaret alması gerekir. Yeni veya az ziyaret alan sitelerde rapor boş kalabilir.
Önbellek eklentisi tek başına yeter mi?
Sunucu süresini ve LCP’yi iyileştirir ama ağır JavaScript ve kayma sorunlarını tek başına çözmez. Görseller, eklentiler ve tema da birlikte ele alınmalıdır.
LiteSpeed sunucularda önce/sonra PageSpeed raporuyla çalışan Hızlandırma hizmetimiz hakkında bilgi alabilirsiniz; puan garantisi vermiyor, ölçülebilir iyileştirmeye odaklanıyoruz.